به گزارش «سراج24»٬ بررسی صلاحیت 12هزار و 123 نفر نامزدهای دهمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی در حالی به پایان رسید و مسئولان مربوطه هر استان به ارائه آمار دقیق تأیید صلاحیتها، رد صلاحیتها و تعداد انصرافیها در این دور از بررسی صلاحیتها پرداختهاند که بررسی ها نشان از تائید صلاحیتهای گسترده توسط این هیئتها دارد.
طبق قانون هیئتهای اجرایی باید با استناد بر استعلامهای انجام شده از 4 مرجع قانونی شامل دادستانی، ثبت احوال، وزارت اطلاعات و نیروی انتظامی صلاحیت افراد را مورد بررسی قرار دهد اما در این دوره پس از استعلامها در اقدامی غیرقابل تصور٬ این هیئت به طور میانگین صلاحیت 90 درصد از داوطلبان را تائید کرد؛ موضوعی که در هیچ یک از 9 دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی سابقه نداشته است. این اتفاق در حالی افتاده است که به تازگی مشخص شد یکی از داوطلبین تائید صلاحیت شده توسط هیئتهای اجرایی قاچاقچی مواد مخدر بوده است. همین مساله نیز نگرانیهایی را در بین مردم و مسئولان درخصوص چگونگی استعلامات هیئتهای اجرایی بوجود آورده است.
بررسیها نشان از رشد 20 درصدی تائید صلاحیت داوطلبین انتخابات مجلس دهم نسبت به بالاترین میزان تائید صلاحیتها در دوران قبلی دارد.
| استان | کل ثبتنام شدگان | انصراف | عدم اعلام | تایید صلاحیت | رد صلاحیت | درصد تایید | درصد رد |
| آذربایجان شرقی | 623 | 10 | 0 | 571 | 33 | 91/65 | 5/29 |
| اذربایجان غربی | 444 | 11 | 0 | 388 | 45 | 87/38 | 10/13 |
| اردبیل | 203 | 4 | 0 | 189 | 9 | 93/1 | 4/43 |
| اصفهان | 1015 | 46 | 4 | 859 | 106 | 84/63 | 10/44 |
| البرز | 276 | 3 | 0 | 256 | 17 | 92/75 | 6/15 |
| ایلام | 107 | 1 | 0 | 95 | 8 | 88/78 | 7/47 |
| بوشهر | 109 | 5 | 0 | 104 | 0 | 95/41 | 0 |
| تهران | 2748 | 33 | 20 | 2567 | 127 | 93/41 | 4/62 |
| چهارمحال و بختیاری | 146 | 3 | 0 | 140 | 1 | 95/89 | 0/68 |
| خراسان جنوبی | 102 | 2 | 0 | 91 | 9 | 89/21 | 8/82 |
| خراسان رضوی | 850 | 18 | 0 | 801 | 31 | 94/23 | 3/64 |
| خراسان شمالی | 95 | 3 | 0 | 90 | 2 | 94/73 | 2/1 |
| خوزستان | 622 | 10 | 1 | 561 | 42 | 90/19 | 6/75 |
| زنجان | 186 | 1 | 0 | 170 | 14 | 91/39 | 7/52 |
| سمنان | 110 | 3 | 0 | 99 | 7 | 90 | 6/36 |
| سیستان و بلوچستان | 299 | 6 | 0 | 271 | 16 | 90/63 | 5/35 |
| فارس | 727 | 24 | 2 | 654 | 46 | 89/95 | 6/32 |
| قزوین | 153 | 4 | 1 | 134 | 14 | 87/58 | 9/15 |
| قم | 161 | 5 | 0 | 140 | 16 | 96/95 | 9/93 |
| کردستان | 212 | 5 | 0 | 174 | 33 | 82/07 | 15/56 |
| کرمان | 266 | 4 | 0 | 229 | 25 | 86/09 | 9/39 |
| کرمانشاه | 295 | 8 | 0 | 237 | 48 | 80/33 | 16/27 |
| کهگیلویه و بویراحمد | 108 | 1 | 0 | 98 | 2 | 90/74 | 1/85 |
| گلستان | 303 | 7 | 0 | 278 | 18 | 91/74 | 5/94 |
| گیلان | 365 | 5 | 0 | 332 | 23 | 90/95 | 6/3 |
| لرستان | 306 | 9 | 0 | 280 | 17 | 91/5 | 5 |
| مازندران | 305 | 10 | 0 | 251 | 41 | 82/29 | 13/44 |
| مرکزی | 344 | 7 | 0 | 320 | 14 | 93/02 | 4/06 |
| هرمزگان | 101 | 12 | 0 | 72 | 17 | 71/28 | 16/83 |
| همدان | 296 | 5 | 3 | 282 | 5 | 95/27 | 1/68 |
| یزد | 172 | 1 | 1 | 167 | 4 | 97/09 | 2/32 |
طبق جدول فوق بیشترین درصد تایید و ردصلاحیت به ترتیب به استانهای یزد با 97/09 درصد و استان هرمزگان با 16/83 درصد تعلق دارد.
در جدول زیر نیز به تفکیک آمار بررسی صلاحیتها در هیئتهای اجرایی نسبت به دورههای پیشین بررسی میشود:
| دوره انتخابات | تاریخ | انصراف | عدم اعلام | تایید | رد | کل ثبتنامها | درصد تایید | درصد رد |
| سراسری مجلس شورای اسلامی دوره اول در مرحله اول | 1358/12/24 | 68 | 2691 | 531 | 415 | 3748 | 14/16 | 11/07 |
| سراسری مجلس شورای اسلامی دوره دوم در مرحله اول | 1363/01/26 | 141 | 52 | 1144 | 253 | 1590 | 71/94 | 15/91 |
| سراسری مجلس شورای اسلامی دوره سوم در مرحله اول | 1367/01/19 | 51 | 899 | 823 | 200 | 1994 | 41/27 | 10/03 |
| سراسری مجلس شورای اسلامی دوره چهارم در مرحله اول | 1371/01/21 | 304 | 213 | 1876 | 853 | 3276 | 57/26 | 26/03 |
| سراسری مجلس شورای اسلامی دوره پنجم در مرحله اول | 1374/12/18 | 253 | 17 | 2837 | 2246 | 5361 | 52/91 | 41/89 |
| سراسری مجلس شورای اسلامی دوره ششم در مرحله اول | 1378/11/29 | 1095 | 17 | 5350 | 386 | 6852 | 78/07 | 5/63 |
| سراسری مجلس شورای اسلامی دوره هفتم در مرحله اول | 1382/12/01 | 1354 | 34 | 6340 | 422 | 8167 | 77/62 | 5/16 |
| سراسری مجلس شورای اسلامی دوره هشتم در مرحله اول | 1386/12/24 | 808 | 17 | 4458 | 1907 | 7595 | 58/69 | 25/01 |
| سراسری مجلس شورای اسلامی دوره نهم در مرحله اول | 1390/12/12 | 474 | 3 | 3541 | 851 | 5382 | 65/79 | 15/81 |
| سراسری مجلس شورای اسلامی دوره دهم در مرحله اول | 1394/12/07 | 266 | 31 | 10901 | 790 | 12050 | 90/46 | 6/55 |
بررسیها نشان میدهد یکی از مراجع استعلامها اعلام کرده که با وجود جواب منفی این نهاد به استعلام برخی از ثبتنام کنندگان، اما آنها توسط هیئتهای اجرایی تایید صلاحیت شدهاند.
اما اینکه چرا هیئتهای اجرایی چنین بی پروا به تائید صلاحیت داوطلبان دست زدهاند را شاید بتوان در نهضت ثبت نام حداکثری جریان اصلاحات یافت؛ جایی که رهبران این جریان تلاش داشتند تا همه کسانی که توانایی دارند٬ به میدان بیاورند تا پس از ردصلاحیتها٬ با جوسازی شورای نگهبان را متهم به ردصلاحیت گسترده نیروهای اصلاحطلب کنند.
به گزارش «سراج24»٬ جالب اینجاست که همین جریان در دورانی که اکثریت مجلس را در دست داشت٬ در تائید صلاحیت داوطلبان انتخابات توسط هیئتهای اجرایی٬ بیشترین میزان ردصلاحیت را به خود اختصاص داده بود تا جایی که شورای نگهبان صلاحیت بسیاری از افرادی که توسط این جریان رد شده بودند را تائید کرد.
براساس این گزارش٬ پس از رحلت حضرت امام خمینی (ره) و رهبریت مقام معظم رهبری، پنجمین دوره انتخابات ریاستجمهوری پیش از موعد برگزار شد و طی آن حجت الاسلام اکبر هاشمی رفسنجانی به عنوان رئیسجمهور ایران انتخاب شد.
جناح چپ که دارای زاویه با هاشمی و دیدگاههای وی بود، واکنشهای تندی به سیاستهای اقتصادی و اجرایی دولت نشان میداد و همین موضوع نیز رفته رفته ذائقه سیاسی مردم را دگرگون کرد.
از زمان ریاست هاشمی بر قوه مجریه تا انتخابات چهارمین دوره مجلس شورای اسلامی،جریان چپ به انتقاد از مواضع وی میپرداخت و در چنین فضایی قرار بود انتخابات مجلس شورای اسلامی در 21 فروردین 71 برگزار شود.
در آن دوران سکان وزارت کشور در دست عبدالله نوری از چهرههای وابسته به جریان چپ بود. در جریان رسیدگی به صلاحیت داوطلبان نمایندگی انتخابات مجلس چهارم، نامزدهای بسیاری ردصلاحیت شدند. این افراد بیشتر از سوی هیاتهای اجرایی وزارت کشور صلاحیتشان تائید نشد. هر چند این افراد از منسوبان به طیف موسوم راست نبودند، اما در عین حال قرائت جدید عناصر جناح چپ در مورد حکومت اسلامی و ولایتفقیه را نمیپذیرفتند و همین عاملی برای ردصلاحیت آنان شده بود.
رد صلاحیت فلهای عناصر جریان چپ توسط هیاتهای اجرایی با توجه به روحیه و نوع افکار عبدالله نوری و تمایلاتی که وی به جناح چپ داشت برای بسیاری از ناظران سیاسی تعجبآور بود و برخی رسانههای غربی در آن دوره با توجه به رویکرد هیاتهای اجرایی، وی را جزو نیروهای محافظهکار قلمداد میکردند.
پس از پایان انتخابات دوره چهارم مجلس شورای اسلامی در حالی که عبدالله نوری در یک مصاحبه مطبوعاتی شرکت کرده بود و به سوالات رسانههای گروهی پاسخ میداد در واکنش به سوال خبرنگار بیبیسی که وی را منتسب به جامعه روحانیت مبارز و نیروهای محافظهکار معرفی کرد، ضمن دفاع از عملکرد هیاتهای اجرایی گفت: «گرایشهای خاص سیاسی هرگز دلیل رد صلاحیت افراد در هیات مذکور نبود و آنچه آنها انجام دادهاند در چارچوب قانون بوده است.»
نکته قابل توجه اینکه هیات نظارت در مقایسه با هیاتهای اجرایی سختگیریهای کمتری در بررسی صلاحیت نامزدهای انتخابات کرده بود و حتی بسیاری از رد صلاحیتشدگان توسط هیاتهای اجرایی از سوی هیاتهای نظارت تایید صلاحیت شده و توانسته بودند در انتخابات چهارمین دوره مجلس شورای اسلامی شرکت کنند.[1]
سرانجام پس از بررسی های هیات اجرایی وزارت کشور و هیات نظارت شورای نگهبان، 3243 نفر برای شرکت در انتخابات و رقابت بر سر 270 کرسی مجلس، حائز صلاحیت شناخته شدند. روز پنجشنبه 13 فروردین 71، آیت الله احمد جنتی از فقهای شورای نگهبان و سخنگوی هیئت مرکزی نظارت بر انتخابات طی مصاحبه ای با صدا و سیما اعلام کرد در بررسیهای شورای نگهبان صلاحیت 180 نفر از کسانی که توسط هئیتهای اجرایی وزارت کشور رد شده بودند مجددا توسط شورای نگهبان احراز شده است و تنها چهار نفر از تایید صلاحیت شدگان به وسیله هیئتهای اجرایی در بررسی های شورای نگهبان رد صلاحیت شده اند.[2] البته این سخنان جنتی بازتاب چندانی در رسانههای جناح چپ نداشت و حتی روزنامه سلام فراگیرترین رسانه متعلق به این جناح در مطلبی تحت عنوان«آقای جنتی خسته نباشید» بدون هیچ اشاره ای به تعداد رد صلاحیت شدگان توسط شورای نگهبان این شورا را متهم به برخورد خطی و جناحی در رد صلاحیت کاندیداها کرد[3]
1- تحلیل هشت دوره مجلس شورای اسلامی، روزنامه جام جم،1390.12.5
2- هادی سجادی پور، مجلس شورای اسلامی دوره چهارم، تهران، مرکز اسناد انقلاب اسلامی، چاپ اول،1388، صفحه 64
3- روزنامه سلام27/12/1370
